Rozszerzenie katalogu obiektów realizowanych na zgłoszenie to najszerzej komentowana część nowelizacji Prawa budowlanego obowiązującej od 07.01.2026 r. Komentarze koncentrują się na tym, co „można na zgłoszenie”. Rzadziej pada pytanie, czym zgłoszenie różni się od pozwolenia w rozkładzie ryzyka, a to rozróżnienie decyduje o tym, czy uproszczona ścieżka jest dla konkretnej inwestycji korzyścią.
Co wchodzi do katalogu zgłoszeń
Najszerzej komentowana pozycja to wolno stojące, nie więcej niż dwukondygnacyjne budynki użyteczności publicznej o powierzchni użytkowej nie większej niż 200 m², których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach objętych projektem. Wszystkie trzy warunki muszą być spełnione łącznie. Zakres zmian zestawia tabela.
| Obiekt | Warunki | Forma |
|---|---|---|
| Budynek użyteczności publicznej | Wolno stojący, nie więcej niż 2 kondygnacje, powierzchnia użytkowa do 200 m², obszar oddziaływania w całości na działce lub działkach objętych projektem. Warunki łączne. | Zgłoszenie |
| Magazyn energii elektrycznej | Wolno stojący, pojemność powyżej 300 kWh i nie większa niż 2000 kWh. | Zgłoszenie |
| Bezodpływowy zbiornik na wody opadowe i roztopowe | Pojemność powyżej 5 m³ i do 15 m³. Do 30 m³ przy produkcji rolnej. | Zgłoszenie |
| Kontener telekomunikacyjny | Powierzchnia zabudowy do 35 m²; wolno stojący bez limitu wysokości, pozostałe do 3 m. | Zgłoszenie |
| Przydomowa budowla ochronna | Powierzchnia do 35 m². | Zgłoszenie |
| Zbiornik na wody opadowe | Pojemność do 5 m³. | Bez formalności |
| Wolno stojący maszt | Do 7 m: flagowy oraz bezodciągowy pod urządzenia radiokomunikacyjne, monitoringu lub informacji pasażerskiej. | Bez formalności |
| Konstrukcja oporowa | Wysokość do 0,80 m. | Bez formalności |
Opłata skarbowa 155 zł
Dla dziewięciu wymienionych w ustawie kategorii zgłoszeń budowy oraz przebudowy, m.in. budynków użyteczności publicznej do 200 m² i kontenerów telekomunikacyjnych, przewidziano opłatę skarbową 155 zł od przyjętego zgłoszenia, od którego organ nie wniósł sprzeciwu. Nowe stawki stosuje się do zgłoszeń złożonych od 07.01.2026 r.
Hala nie jest budynkiem użyteczności publicznej
Hala produkcyjna ani magazynowa nie mieści się w pojęciu budynku użyteczności publicznej, więc rozszerzenie z art. 29 ust. 1 pkt 1b dotyczy w zakładzie przemysłowym co najwyżej obiektów towarzyszących, na przykład portierni albo niewielkiego budynku biurowego, o ile spełnią komplet warunków. Od 20.09.2026 r. definicja budynku użyteczności publicznej zyska rangę ustawową i wprost nie obejmie budynków produkcyjnych i magazynowych.
Realne znaczenie dla zakładów przemysłowych mają natomiast pozycje infrastrukturalne katalogu: magazyny energii elektrycznej w przedziale powyżej 300 kWh do 2000 kWh, zbiorniki na wody opadowe oraz zwolnione z formalności maszty do 7 m pod urządzenia radiokomunikacyjne i monitoringu.
Zgłoszenie to nie mniejsze pozwolenie
Przy zgłoszeniu organ nie zatwierdza projektu, a jego milczenie nie stanowi certyfikatu poprawności przyjętych rozwiązań. To zasadnicza różnica wobec pozwolenia, w którym decyzja organu obejmuje zatwierdzenie dokumentacji.
Konsekwencje są dwie. Po pierwsze, ryzyko błędnej kwalifikacji ścieżki pozostaje po stronie inwestora i projektanta: realizacja na zgłoszenie robót wymagających pozwolenia stanowi przesłankę wstrzymania z art. 50 ust. 1 pkt 3. Po drugie, ryzyko wad dokumentacji również nie przechodzi na organ. Błędy ujawniają się przy tym nie na etapie procedury, tylko później: podczas kontroli nadzoru budowlanego, przy odbiorze albo w sporze. Mniej papieru na wejściu oznacza mniej par oczu, które wychwycą błąd, zanim stanie się kosztowny.
Reguła przejściowa
Do zamierzeń budowlanych, dla których przed 07.01.2026 r. złożono nierozpatrzony wniosek albo dokonano zgłoszenia, stosuje się przepisy w nowym brzmieniu (art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej). Sprawy będące w toku na początku stycznia 2026 r. rozstrzygane są zatem według rozszerzonego katalogu, niezależnie od daty złożenia dokumentów.
Stan prawny na 09.07.2026 r.
