Rozwiązania zamienne to mechanizm pozwalający spełnić wymagania ochrony przeciwpożarowej w sposób inny niż określony w przepisach, pod warunkiem że proponowane rozwiązanie ogranicza możliwość powstania pożaru, a w razie jego wystąpienia zapewnia nośność konstrukcji przez określony czas, ogranicza rozprzestrzenianie się ognia i dymu w obiekcie oraz pożaru na sąsiednie obiekty lub tereny przyległe, zapewnia możliwość ewakuacji ludzi lub ich uratowania w inny sposób i uwzględnia bezpieczeństwo ekip ratowniczych.

Zgodę, także pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań, wyraża komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla miejsca inwestycji, w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, na wniosek inwestora lub właściciela obiektu uzasadniony ekspertyzą techniczną.

Przy modernizacji istniejących obiektów przemysłowych ma to znaczenie praktyczne. Do 19 września 2026 r. równolegle funkcjonowały § 2 ust. 2 i 3a warunków technicznych oraz, w zakresie ochrony przeciwpożarowej, ustawowa ścieżka z art. 9 ust. 6 Prawa budowlanego w związku z art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Od 20 września 2026 r. zniknęła podstawa z dotychczasowego § 2 warunków technicznych, natomiast art. 9 ust. 7 i 8 Prawa budowlanego wprowadziły rozwiązania zamienne w zakresie higieny i zdrowia, ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. Mechanizm przeciwpożarowy z art. 9 ust. 6 pozostał bez zmian. Zgodę w sprawach higieny i zdrowia wydaje państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, w sprawach środowiska wymagana jest pozytywna opinia wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, a w sprawach bezpieczeństwa i higieny pracy zgodę wydaje państwowy wojewódzki inspektor sanitarny w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy.

Wpływ rozwiązań zamiennych na tryb administracyjny wymiany instalacji chłodniczej opisuje wpis o wymianie instalacji chłodniczej w zakładzie.

Podstawa: art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, art. 9 ust. 6, 7 i 8 Prawa budowlanego oraz § 2 ust. 2 i 3a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 12.04.2002 w brzmieniu obowiązującym do 19.09.2026.