W obliczu rosnącego zapotrzebowania na rozwój infrastruktury i przemysłu konieczne jest równoczesne zachowanie równowagi z ochroną środowiska. Decyzja środowiskowa staje się zatem kluczowym elementem w procesie budowlanym, gwarantującym zgodność planowanych przedsięwzięć z wymogami dotyczącymi ochrony przyrody. Analiza jej znaczenia oraz procedur, jakie muszą być przestrzegane, jest niezbędna dla inwestorów, organów administracji publicznej oraz społeczności lokalnych. Kiedy taki dokument jest niezbędny, a kiedy nie? O tym w dzisiejszym wpisie.

Decyzja środowiskowa, czyli właściwie co?

Decyzja środowiskowa to dokument, który określa, czy planowane przedsięwzięcie budowlane może być realizowane z uwzględnieniem ochrony środowiska. Decyzja ta jest wydawana przez organy administracji publicznej, które są właściwe do spraw ochrony środowiska, na podstawie analizy dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Podstawą w procedowaniu jest ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Decyzja środowiskowa – kiedy jest wymagana?

Decyzja środowiskowa jest niezbędna wtedy, gdy planowane przedsięwzięcie budowlane może mieć znaczący wpływ na środowisko, co oznacza, że może spowodować zmiany w stanie środowiska naturalnego lub jego elementów, takich jak powietrze, woda, gleba, roślinność, zwierzęta, krajobraz, klimat, zasoby naturalne, zdrowie i dobrostan ludzi, dobra kultury i dziedzictwa narodowego.

Jak ustalić, kiedy potrzebna jest decyzja środowiskowa? 

Aby ustalić, czy planowane przedsięwzięcie budowlane może mieć znaczący wpływ na środowisko, inwestor musi sporządzić i złożyć do właściwego organu administracji publicznej kartę informacyjną przedsięwzięcia. Karta ta zawiera podstawowe informacje o przedsięwzięciu, takie jak jego lokalizacja, charakterystyka, zakres, termin realizacji, rodzaj i wielkość oddziaływania na środowisko, środki zapobiegawcze i łagodzące, a także dane kontaktowe inwestora

Na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia organ administracji publicznej podejmuje decyzję, czy przedsięwzięcie podlega ocenie oddziaływania na środowisko, czy też nie. Jeśli tak, to inwestor musi sporządzić i złożyć do tego organu raport o oddziaływaniu na środowisko. Raport ten jest szczegółową analizą potencjalnych skutków przedsięwzięcia dla środowiska, w tym oceną alternatywnych rozwiązań, prognozą zmian stanu środowiska, oceną ryzyka i niepewności, a także propozycją środków minimalizujących negatywne oddziaływanie i monitorujących stan środowiska. 

Raport o oddziaływaniu na środowisko jest poddawany konsultacjom społecznym i opinii merytorycznej, a następnie stanowi podstawę do wydania decyzji środowiskowej przez organ administracji publicznej.

Do czego potrzebny jest dokument i jaki jest termin ważności decyzji?

Decyzja środowiskowa jest jednym z warunków uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy. Jak zostało wspomniane wcześniej – decyzja ta określa, czy przedsięwzięcie budowlane jest dopuszczalne z punktu widzenia ochrony środowiska, oraz jakie są warunki realizacji przedsięwzięcia, takie jak zakres, termin, lokalizacja, technologia, środki ochronne i kontrolne, a także obowiązki informacyjne i sprawozdawcze inwestora. Decyzja środowiskowa jest ważna przez 5 lat od dnia jej wydania, chyba że w niej określono inny termin. 

Kiedy wymagana jest zmiana decyzji środowiskowej?

Decyzja środowiskowa może być zmieniona lub uchylona, jeśli nastąpią istotne zmiany w przedsięwzięciu lub w stanie środowiska, lub jeśli okaże się, że decyzja była wydana na podstawie nieprawdziwych lub niepełnych danych.

Potrzebujesz szybkiej decyzji środowiskowej?

Przykłady przedsięwzięć, w których wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach

Aby lepiej zrozumieć to, kiedy wymagana jest decyzja środowiskowa, a kiedy nie, zapoznajmy się z listą przedsięwzięć, które zawsze będą wymagały wydania takowego dokumentu.

  1. Elektrownie i inne instalacje, które spalają paliwa (oprócz biomasy) do wytwarzania energii, o dużej mocy i zgodne z przepisami o emisji zanieczyszczeń.
  2. Elektrownie jądrowe i inne reaktory jądrowe, w tym ich likwidacja, z wyjątkiem małych instalacji badawczych
  3. Instalacje wiatrowe na morzu, o dużej mocy.
  4. Linie wysokiego napięcia o długiej trasie.
  5. Instalacje radiowe, nawigacyjne i lokalizacyjne, z wyjątkiem radiolinii, emitujące silne pola elektromagnetyczne, które mogą wpływać na ludzi w pobliżu.
  6. Instalacje związane z paliwem jądrowym lub odpadami promieniotwórczymi, do wytwarzania, przerobu, składowania lub przechowywania.
  7. Instalacje do wytopu i odlewania żelaza lub stali.
  8. Instalacje do prażenia lub spiekania rud metali, z wyjątkiem rud żelaza.
  9. Instalacje do produkcji metali nieżelaznych z rud, koncentratów lub produktów z odzysku, przy zastosowaniu różnych procesów.
  10. Instalacje do prażenia i spiekania rudy żelaza o dużym przerobie.
  11. Instalacje do obróbki metali żelaznych, takie jak kuźnie, odlewnie, walcownie i zakłady nakładające powłoki metalowe, o dużej zdolności produkcyjnej.
  12. Instalacje do wytopu i przetwarzania metali nieżelaznych lub ich stopów, o dużej zdolności produkcyjnej.

To tylko niektóre z przykładów przedsięwzięć, które zawsze wymagają decyzji środowiskowej. Pełna lista takich przedsięwzięć znajduje się w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

tło

Kiedy NIE JEST wymagana decyzja środowiskowa?

Decyzja środowiskowa nie jest obligatoryjna w każdym przypadku zgodnie z polskim prawem. Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, określa sytuacje, w których przedsięwzięcia mogą być zwolnione z konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a więc również z obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej.

  • Na przykład zmiany w przepisach dotyczących farm fotowoltaicznych mogą zwiększyć próg powierzchni zabudowy, poniżej którego decyzja środowiskowa nie jest wymagana, z 1 ha do 2 ha. 
  • Dodatkowo w niektórych przypadkach, gdy procedura dotycząca decyzji środowiskowej została już rozpoczęta, lecz nie zakończona, nadal obowiązują dotychczasowe przepisy, co oznacza, że decyzja ta może być wymagana. 
  • Ponadto istnieją rodzaje przedsięwzięć uznanych za nieistotne z punktu widzenia oddziaływania na środowisko lub wyłączonych z obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej na mocy przepisów szczególnych.

Ogólnie rzecz biorąc, decyzja środowiskowa nie jest konieczna, gdy:

  • przedsięwzięcie nie przekracza określonych progów powierzchniowych, 
  • procedura decyzyjna została rozpoczęta na starych zasadach, 
  • przedsięwzięcie jest wyłączone z obowiązku uzyskania takiej decyzji ze względu na swoje ograniczone oddziaływanie na środowisko.

Podsumowanie

Decyzja środowiskowa odgrywa kluczową rolę w procesie budowlanym, zapewniając zgodność planowanych przedsięwzięć z wymogami dotyczącymi ochrony środowiska. Jednakże istnieją sytuacje, w których decyzja ta nie jest wymagana zgodnie z polskim prawem, takie jak przypadki, gdy przedsięwzięcie nie przekracza określonych progów powierzchniowych lub gdy procedura decyzyjna została rozpoczęta na starych zasadach. Zrozumienie tych wyjątków jest istotne zarówno dla inwestorów, jak i organów administracji publicznej, aby skutecznie zarządzać procesem budowlanym, zachowując równowagę między rozwojem a ochroną środowiska.