Nowa hala produkcyjna a obowiązek instalacji słonecznej

Co rozstrzyga wniosek złożony we wrześniu 2026? Inwestor, który ma dziś halę na desce projektowej, słyszy z rynku, że od 2026 r. fotowoltaika jest obowiązkowa, i pyta, ile to doda do budżetu. Pytanie jest źle postawione. W polskim prawie takiego obowiązku wciąż nie ma. 20 września 2026 r. minął termin, w którym zgodnie z planem miały wejść w życie nowe warunki techniczne z pakietem wymagań dla instalacji słonecznych. Rozporządzenie nie zostało podpisane, więc ten pakiet nadal nie obowiązuje. Weszła za to w życie ustawa, która na 18 miesięcy od 20 września 2026 r. utrzymuje dotychczasowe przepisy techniczne dla wniosków opatrzonych oświadczeniem inwestora. Dla inwestora kluczowe jest dziś to, według którego reżimu technicznego projektowana jest hala, a to zależy od momentu złożenia wniosku i od złożenia oświadczenia, nie od losu samej fotowoltaiki. Poniżej stan prawny na 21 września 2026 r., jego konsekwencje i to, co pozostaje nierozstrzygnięte. 

Co dyrektywa nakazuje państwu, a czego jeszcze nie nakazuje inwestorowi hali 

Źródłem całego zamieszania jest art. 10 dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Przepis nakazuje państwom członkowskim zapewnić montowanie instalacji słonecznych „do dnia 31 grudnia 2026 r. na wszystkich nowych budynkach publicznych i niemieszkalnych o powierzchni użytkowej powyżej 250 m2”, i to tylko wtedy, „jeżeli jest to odpowiednie pod względem technicznym oraz wykonalne pod względem ekonomicznym i funkcjonalnym” [1]. 

Adresatem tego przepisu jest państwo, nie zakład. Dyrektywa wiąże co do rezultatu i wymaga przełożenia na prawo krajowe. Termin transpozycji upłynął 29 maja 2026 r. [2] i nie został dochowany. 15 lipca 2026 r. Komisja Europejska wszczęła postępowania wobec wszystkich 27 państw członkowskich, wysyłając wezwania do usunięcia uchybienia za brak pełnej transpozycji [3]. 

Dla właściciela hali oznacza to rzecz konkretną. Na dzień 21 września 2026 r. obowiązujące warunki techniczne nadal nie zawierają ani jednego przepisu o instalacjach wykorzystujących energię słoneczną. Potwierdza to sam prawodawca, który w uzasadnieniu projektu wymienia urządzenia fotowoltaiczne jako obszar wymagający regulacji. Data 31 grudnia 2026 r. jest terminem, do którego państwo ma zapewnić stosowanie wymogu wobec nowych budynków objętych dyrektywą, a nie bezpośrednim terminem nałożonym przez dyrektywę na inwestora. 

To nie znaczy, że temat można odłożyć. Znaczy, że trzeba go liczyć na innym kalendarzu, a kalendarz ten, jak pokazuje kolejna sekcja, sam się właśnie przesunął. 

Gdzie w polskim prawie powstaje obowiązek: nowe warunki techniczne zamiast ustawy 

Polska wdraża art. 10 dyrektywy rozporządzeniem, nie ustawą. Chodzi o projekt rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych [4]. 

Dwie rzeczy w tym projekcie są ważniejsze niż sam obowiązek solarny. Po pierwsze, to nie jest nowelizacja, tylko nowy akt zastępujący rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r. w całości: trzynaście działów, 395 paragrafów, dwanaście załączników. Po drugie, wdraża jednocześnie trzy akty unijne, w tym dyrektywę o odnawialnych źródłach energii i akt o infrastrukturze gigabitowej [4]. 

Stan na 21 września 2026 r.: projekt przeszedł komisję prawniczą 5 sierpnia 2026 r., a Komisja Europejska otrzymała notyfikację 7 sierpnia 2026 r. Rozporządzenie nie zostało jednak podpisane. 18 września 2026 r. Polska Izba Inżynierów Budownictwa i Izba Architektów RP zaapelowały do ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego o pilne podpisanie aktu [22]. Ministerstwo odpowiada, że prace nad ostatecznym brzmieniem trwają, bez wskazania terminu zakończenia [22]. Plan, według którego zasadnicza część nowych warunków miała wejść w życie 20 września 2026 r., nie został zrealizowany. To wciąż projekt i tak trzeba go traktować w każdej decyzji inwestycyjnej. 

Przepis, o który chodzi, brzmi: 

„§ 358 ust. 2. Budynek inny niż mieszkalny, o powierzchni użytkowej powyżej 250 m2, wyposaża się w urządzenia lub instalacje wykorzystujące energię promieniowania słonecznego do wytworzenia energii elektrycznej lub ciepła” [5]. 

Ten przepis, tak jak cały projekt, na dzień 21 września 2026 r. nie jest jeszcze obowiązującym prawem. 

Kogo obowiązek obejmie: hala jako budynek inny niż mieszkalny 

Wcześniejsze wersje projektu wymieniały trzy kategorie budynków: użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego i gospodarcze. Przy takim brzmieniu hala produkcyjna prawdopodobnie by z obowiązku wypadła, bo budynek gospodarczy jest definiowany przez niezawodowy charakter prac. W wersji notyfikowanej wyliczenie zniknęło i zostało zastąpione pojęciem „budynek inny niż mieszkalny” [5]. 

To zamyka sprawę o tyle, o ile projekt w ogóle wejdzie w życie w tym brzmieniu. Od 20 września 2026 r. Prawo budowlane definiuje budynek mieszkalny jako budynek mieszkalny wielorodzinny albo jednorodzinny [6]; ta zmiana, uchwalona odrębną ustawą z 4 grudnia 2025 r., weszła w życie zgodnie z planem i nie jest częścią sporu o rozporządzenie. Hala produkcyjna i magazynowa nie jest ani jednym, ani drugim, więc jest budynkiem innym niż mieszkalny. Próg 250 m2 powierzchni użytkowej przekracza zdecydowana większość typowych hal produkcyjnych i magazynowych, ale nie każdy budynek przemysłowy. 

Dwie rzeczy warto z tego przepisu wyciągnąć, bo rynek je pomija. 

Pierwsza: mowa o energii promieniowania słonecznego wykorzystywanej „do wytworzenia energii elektrycznej lub ciepła”. Obowiązku nie wypełnia się wyłącznie modułami fotowoltaicznymi. Kolektory słoneczne termiczne i systemy hybrydowe są równoprawne, a dla zakładu z realnym zapotrzebowaniem na ciepło niskotemperaturowe bywają korzystniejsze. Dyrektywa nakazuje przy tym uwzględnić zasadę neutralności technologicznej [1]. 

Druga: próg odnosi się do powierzchni użytkowej, a nie do powierzchni zabudowy ani do powierzchni dachu. Projekt nie definiuje sposobu jej liczenia, co przy obiektach z antresolami i wysokim składowaniem nie jest kwestią akademicką. To jeden z punktów, które warto rozstrzygnąć z projektantem przed złożeniem wniosku. 

Trzy daty w harmonogramie inwestora, i jedna, która się nie wydarzyła  

Kalendarz pozostaje trzystopniowy, ale tylko jedna z trzech dat nastąpiła w zaplanowanym terminie. 

20 września 2026 r. zgodnie z projektem miała wejść w życie zasadnicza część nowych warunków technicznych [7]. Nie weszła: rozporządzenie na dzień 21 września 2026 r. nie zostało podpisane ani ogłoszone [22]. Ta data nie była przy tym przypadkowa dla losu starych przepisów. Art. 66 ustawy z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami ograniczał moc dotychczasowych przepisów wykonawczych do 84 miesięcy od wejścia w życie tej ustawy, czyli do 19 września 2026 r. włącznie. Bez dodatkowej interwencji ustawodawcy 20 września 2026 r. powstałaby luka: żadne przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 7 Prawa budowlanego by wtedy nie obowiązywały. Do tej luki nie doszło. Ustawa z 31 lipca 2026 r., ogłoszona 1 września 2026 r. w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1161, dodała do Prawa budowlanego rozdział 10a i weszła w tej części w życie 2 września 2026 r. [9]. Na jej podstawie, przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r., dotychczasowe przepisy z 2002 r. (dla budynków innych niż mieszkalne) i z 1999 r. (dla budynków mieszkalnych) stosuje się nadal wobec wniosków złożonych od 20 września 2026 r., pod warunkiem złożenia oświadczenia inwestora [9] [10]. 

31 grudnia 2026 r. zgodnie z projektem mają wejść w życie § 358 ust. 2 i 4, czyli sam obowiązek solarny [7]. Skoro rozporządzenie nie weszło w życie w pierwotnie planowanym terminie, a ministerstwo nie wskazało nowego terminu zakończenia prac [22], dotrzymanie tej daty jest dziś niepewne. Materiał traktuje ją nadal jako datę projektowaną, nie jako obowiązujący termin. Ogólna zasada projektowania z optymalnym wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii, zapisana w § 358 ust. 1, również pozostaje projektem. 

Około 20 marca 2028 r. ma się zamknąć 18-miesięczne okno, które od 20 września 2026 r. przewiduje już obowiązująca ustawa o rozdziale 10a. 

Trzecia ścieżka jest dziś przepisem martwym w praktyce, nie dlatego, że ustawodawca ją wyłączył, ale dlatego, że nie ma zbioru „nowych przepisów”, do którego miałby się odnieść wniosek złożony bez oświadczenia. Do czasu wyjaśnienia stanowiska organów, w tym rozstrzygnięcia wątpliwości wokół robót zgłoszeniowych z art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego [23], inwestor składający wniosek od 20 września 2026 r. powinien złożyć oświadczenie, niezależnie od tego, czy docelowo zależy mu na przepisach z 2002 r., czy na przyszłych nowych warunkach. 

Warto odnotować, że § 394 ust. 2 projektu działa też w drugą stronę: inwestor objęty przepisami dotychczasowymi może złożyć wniosek o zastosowanie nowych [8]. Bywa to opłacalne, bo część nowych rozwiązań, na przykład zasada stosowania wymagań wyłącznie do części objętej zamierzeniem, jest dla rozbudowy korzystniejsza. 

Oświadczenie inwestora: mechanizm z uchwalonej, ale jeszcze nieogłoszonej ustawy

31 lipca 2026 r. Sejm uchwalił ustawę dodającą do Prawa budowlanego rozdział 10a, zatytułowany „Przepisy epizodyczne”. Senat nie wniósł poprawek 6 sierpnia, a 10 sierpnia ustawę przekazano Prezydentowi [9]. Prezydent ją podpisał, a Marszałek Sejmu ogłosił ją 1 września 2026 r. w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1161. Rozdział 10a wszedł w życie następnego dnia, 2 września 2026 r. [9]. Mechanizm jest prosty. W okresie 18 miesięcy od 20 września 2026 r. projekt zagospodarowania działki lub projekt architektoniczno-budowlany może zostać sporządzony według przepisów obowiązujących do 19 września 2026 r., po złożeniu organowi prowadzącemu postępowanie oświadczenia inwestora o stosowaniu tych przepisów [10]. Oświadczenie składa się przy wniosku o pozwolenie na budowę, przy wniosku o odrębną decyzję zatwierdzającą projekt albo przy zgłoszeniu budowy. 

Trzy rzeczy przesądzają o wartości tego rozwiązania dla inwestora przemysłowego. 

Po pierwsze, mechanizm nie jest ograniczony do budownictwa mieszkaniowego. Art. 102a i 102b obejmują każde zamierzenie budowlane, a ograniczenie do budynków mieszkalnych dotyczy wyłącznie art. 102c, który mówi o warunkach użytkowania [10]. 

Po drugie, wybór obejmuje całą inwestycję, a nie jeden etap. Po złożeniu oświadczenia dotychczasowe przepisy stosuje się także do projektu technicznego oraz do decyzji administracyjnych dotyczących całego zamierzenia budowlanego [10]. Mechanizm ogranicza ryzyko, że projekt techniczny albo późniejsza decyzja dotycząca tego samego zamierzenia trafią do innego reżimu technicznego. 

Po trzecie, do robót zwolnionych z pozwolenia, wymienionych w art. 29 ust. 2 i 4 Prawa budowlanego, dotychczasowe przepisy stosuje się bez składania oświadczenia [10]. Dotyczy to między innymi remontu obiektu i instalowania urządzeń fotowoltaicznych. Dla robót wymagających zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 3, których przepis przejściowy nie wymienia wprost, komentatorzy sygnalizują lukę interpretacyjną [23]; do czasu jej wyjaśnienia warto sprawdzić stanowisko właściwego organu dla konkretnej inwestycji. 

Ustawa nie określa formy ani wzoru oświadczenia. W praktyce jest to załącznik do wniosku; do czasu wypracowania jednolitej praktyki organów nadzoru budowlanego nie warto zakładać, że wystarczy jedno zdanie w piśmie przewodnim. 

Wykonalność techniczna, funkcjonalna i ekonomiczna: na kim spoczywa ciężar dowodu 

Obowiązek z § 358 ust. 2 nie jest bezwarunkowy. Stosuje się go tylko wtedy, gdy instalacja jest odpowiednia pod względem technicznym i funkcjonalnym oraz ekonomicznym, przy czym przesłankę ekonomiczną projekt definiuje przez porównanie kosztów początkowych ze spodziewanymi oszczędnościami kosztów energii, „w którym okres zwrotu z inwestycji jest niedłuższy niż 15 lat” [11]. 

Na papierze wygląda to jak szeroka furtka. W praktyce jest odwrotnie i warto to policzyć przed rozmową z projektantem. 

Instalacja dachowa dla zakładu, przy nakładzie rzędu 2 600 zł na kilowat mocy i uzysku około 950 kWh na kilowat rocznie, zwraca się przy autokonsumpcji na poziomie połowy produkcji w okolicach pięciu lat. Nawet wariant skrajnie ostrożny, z wysokim nakładem, niskim uzyskiem i autokonsumpcją poniżej jednej trzeciej, mieści się w trzynastu latach [12]. Sama instalacja słoneczna prawie nigdy nie przekroczy progu 15 lat. 

Przekracza go dopiero wtedy, gdy do nakładu dopisze się pozycje spoza instalacji. Wzmocnienie konstrukcji dachu o koszcie rzędu 150 zł na metr kwadratowy przy typowej gęstości mocy dodaje około tysiąca złotych na kilowat i w wariancie ostrożnym wypycha okres zwrotu poza siedemnaście lat [12]. Podobnie działa konieczność budowy stacji transformatorowej albo przebudowy rozdzielni. 

Wniosek jest niewygodny, ale użyteczny. O tym, czy projektowany obowiązek będzie miał zastosowanie do konkretnej hali, przesądzą warunki wskazane w przepisie, w tym wykonalność techniczna, funkcjonalna i ekonomiczna; stan dachu i warunki przyłączenia będą częścią tej oceny. Projekt nie podaje przy tym metodyki liczenia okresu zwrotu, więc ciężar udokumentowania niewykonalności spadnie na projektanta i inwestora, bez ustawowego wzorca obliczeniowego. Jeżeli inwestor chce powołać się na tę przesłankę, analizę trzeba przygotować na etapie projektu budowlanego, a nie po odbiorze. 

Wykonalność techniczna, funkcjonalna i ekonomiczna: na kim spoczywa ciężar dowodu 

Obowiązek z § 358 ust. 2 nie jest bezwarunkowy. Stosuje się go tylko wtedy, gdy instalacja jest odpowiednia pod względem technicznym i funkcjonalnym oraz ekonomicznym, przy czym przesłankę ekonomiczną projekt definiuje przez porównanie kosztów początkowych ze spodziewanymi oszczędnościami kosztów energii, „w którym okres zwrotu z inwestycji jest niedłuższy niż 15 lat” [11]. 

Na papierze wygląda to jak szeroka furtka. W praktyce jest odwrotnie i warto to policzyć przed rozmową z projektantem. 

Instalacja dachowa dla zakładu, przy nakładzie rzędu 2 600 zł na kilowat mocy i uzysku około 950 kWh na kilowat rocznie, zwraca się przy autokonsumpcji na poziomie połowy produkcji w okolicach pięciu lat. Nawet wariant skrajnie ostrożny, z wysokim nakładem, niskim uzyskiem i autokonsumpcją poniżej jednej trzeciej, mieści się w trzynastu latach [12]. Sama instalacja słoneczna prawie nigdy nie przekroczy progu 15 lat. 

Przekracza go dopiero wtedy, gdy do nakładu dopisze się pozycje spoza instalacji. Wzmocnienie konstrukcji dachu o koszcie rzędu 150 zł na metr kwadratowy przy typowej gęstości mocy dodaje około tysiąca złotych na kilowat i w wariancie ostrożnym wypycha okres zwrotu poza siedemnaście lat [12]. Podobnie działa konieczność budowy stacji transformatorowej albo przebudowy rozdzielni. 

Wniosek jest niewygodny, ale użyteczny. O tym, czy projektowany obowiązek będzie miał zastosowanie do konkretnej hali, przesądzą warunki wskazane w przepisie, w tym wykonalność techniczna, funkcjonalna i ekonomiczna; stan dachu i warunki przyłączenia będą częścią tej oceny. Projekt nie podaje przy tym metodyki liczenia okresu zwrotu, więc ciężar udokumentowania niewykonalności spadnie na projektanta i inwestora, bez ustawowego wzorca obliczeniowego. Jeżeli inwestor chce powołać się na tę przesłankę, analizę trzeba przygotować na etapie projektu budowlanego, a nie po odbiorze.

Co jeszcze wchodzi do projektu hali razem z nowymi warunkami technicznymi 

Tu leży prawdziwa stawka wyboru reżimu. Projekt nowych warunków technicznych wprowadza rozdział o instalacjach fotowoltaicznych oraz rozdział o magazynach energii. Dziś tych wymagań nie ma w żadnym przepisie powszechnie obowiązującym: stawia je indywidualnie rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, więc dwie porównywalne hale mogą dostać różne warunki. 

Z rozdziału o instalacjach fotowoltaicznych najmocniej w projekt hali uderzają cztery rzeczy [13]. 

Przewody po stronie prądu stałego prowadzi się na zewnątrz budynku. Wewnątrz dopuszcza się je pod tynkiem w przegrodzie klasy A1 lub A2,d0 albo w osłonie o klasie odporności ogniowej EI 30 lub EI 60, zależnie od rodzaju budynku. 

Projekt przewiduje, że instalacja ma mieć rozwiązanie pozwalające ekipom ratowniczym obniżyć napięcie po stronie prądu stałego poniżej 30 V w czasie nie dłuższym niż 30 sekund, trwale na czas akcji gaśniczej, albo odłączyć odcinek. Przeciwpożarowy wyłącznik prądu ma uruchamiać ten wyłącznik awaryjny. 

Falownik i rozdzielnica instalacji trafiają na zewnątrz albo do pomieszczenia nieprzeznaczonego na pobyt ludzi, ze ścianą montażową i strefą co najmniej metra w klasie A1 lub A2, z monitorowaniem stanu izolacji po stronie prądu stałego, wykrywaniem zwarć łukowych i autonomiczną czujką dymu. Dla hali oznacza to nowe pomieszczenie techniczne w programie funkcjonalnym. 

Najbardziej kosztowny jest jednak § 306, który dzieli pole modułów na sektory. Urządzenie fotowoltaiczne instaluje się w sektorze o powierzchni nieprzekraczającej 1 600 m2 i rozpiętości nie większej niż 40 m, przy zachowaniu co najmniej 5 m odstępu między sektorami, co najmniej 2,5 m od ściany oddzielenia przeciwpożarowego oraz co najmniej 1 m od okien, wyłazów, urządzeń wymagających dostępu i klap dymowych. Przekrycie dachu ma być nierozprzestrzeniające ognia, a jego izolacja cieplna w klasie reakcji na ogień innej niż F [13]. 

Na dachu hali o powierzchni kilkunastu tysięcy metrów kwadratowych te odstępy i pasy wolne zabierają realną część powierzchni. Instalacja projektowana pod nowe warunki będzie miała mniejszą moc na tym samym dachu niż instalacja projektowana dziś. 

Osobno projekt przewiduje rozdział o magazynach energii, obejmujący magazyny powyżej 2 kWh. Projekt przewiduje dla hali limit łącznej pojemności 600 kWh w jednej strefie pożarowej budynku nieprzeznaczonego wyłącznie na magazyn [14]. Wbrew temu, co powtarza się w omówieniach projektu, nie ma zakazu lokalizowania magazynu w podziemnej części budynku: dopuszczalna jest pierwsza lub druga kondygnacja podziemna, pod warunkiem zapewnienia dostępu dla ekip ratowniczych.

Instalacja zaplanowana od początku a instalacja doklejona później 

Różnica nie polega na kolejności robót, tylko na trybie administracyjnym i na tym, kto ponosi ryzyko. 

Instalacja zaprojektowana razem z halą wchodzi do pozwolenia na budowę obiektu. Konstrukcja dachu jest od razu liczona na ciężar stały modułów i na zmieniony rozkład śniegu, trasy kablowe i pola w rozdzielni są przewidziane, falownikownia ma swoje miejsce, a wniosek o warunki przyłączenia obejmuje od razu moc dla generacji, odrębną od mocy poboru. 

Instalacja dokładana do gotowej hali jest oddzielnym zamierzeniem. Do 150 kW mocy zainstalowanej elektrycznej nie wymaga ani pozwolenia, ani zgłoszenia, ale powyżej 6,5 kW uruchamia obowiązek uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz zawiadomienia Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu instalowania, wraz z przekazaniem planu urządzenia fotowoltaicznego dla ekip ratowniczych [15]. Powyżej 150 kW zwolnienie nie działa i wraca zasada ogólna, czyli pozwolenie na budowę. 

Próg 150 kW liczy się od modułów, nie od falowników. Moc zainstalowana elektryczna to łączna moc znamionowa czynna modułu fotowoltaicznego podana przez producenta na tabliczce znamionowej [16]. Instalacja o 160 kWp na falownikach 120 kW jest instalacją powyżej progu. 

I rzecz najważniejsza dla decyzji podejmowanej dziś. Jeżeli dach nie został zaprojektowany z rezerwą, dołożenie instalacji za kilka lat będzie wymagało wzmocnienia konstrukcji. Wzmocnienie płatwi albo dźwigarów jest przebudową i nie mieści się w zwolnieniach, więc wymaga pozwolenia na budowę. A pozwolenie na budowę uzyskane dla istniejącej hali powyżej 500 m2 samo uruchomi obowiązek z § 358 ust. 4, o ile ten przepis wejdzie w życie [5]. 

Oszczędność na etapie projektu zamienia się w pełne postępowanie administracyjne kilka lat później. 

Dlaczego o opłacalności decyduje dach i przyłącze, a nie cena modułów 

Warunki przyłączenia są dla instalacji na budynku łatwiejsze, niż się powszechnie sądzi. Dla instalacji odnawialnego źródła energii montowanej na budynku, o łącznej mocy zainstalowanej nie większej niż 2 MW i wykorzystującej energię promieniowania słonecznego, operator wydaje warunki przyłączenia w 45 dni, a nie w 120 dni obowiązujących dla pozostałych obiektów ze źródłem przyłączanych do sieci powyżej 1 kV [17]. 

Krótszy termin nie oznacza jednak pewności przyłączenia. W 2025 r. operatorzy wydali 4 897 odmów przyłączenia źródeł odnawialnych na łączną moc 107 GW. Liczba odmów spadła wobec lat poprzednich, ale odrzucona moc wzrosła, co oznacza, że sieć przestaje odmawiać małym, a zaczyna odmawiać dużym [18]. Instalacja dachowa hali jest w segmencie, który zwykle przechodzi, ale sprawdzenie dostępnej mocy przyłączeniowej w konkretnym punkcie jest czynnością na etapie wyboru działki, nie na etapie projektu wykonawczego. Operatorzy mają obowiązek publikować te dane [19]. 

Drugi element rachunku to autokonsumpcja. W drugim półroczu 2025 r. energia elektryczna dla odbiorcy zużywającego od 500 do 2 000 MWh rocznie kosztowała 822 zł za MWh bez podatku od towarów i usług, przy czym sam koszt energii i sieci to 528 zł, a reszta to podatki i opłaty [20]. Ta sama energia oddana do sieci była w umowach dwustronnych warta od 380 do 400 zł za MWh [21]. Różnica rzędu 430 zł na każdej megawatogodzinie jest całym rachunkiem opłacalności i zależy wyłącznie od tego, czy zakład zużyje energię w chwili, w której ona powstaje. 

Pięć błędów, które ujawniają się przy odbiorze albo przy wniosku o przyłączenie 

Moc przyłączeniowa dla generacji potraktowana jak moc poboru. Błąd powstaje na etapie koncepcji, ujawnia się przy warunkach przyłączenia. Skutek: przeprojektowanie instalacji pod ograniczone wyprowadzenie mocy albo rezygnacja z części mocy. 

Dach zaprojektowany bez rezerwy pod przyszłą instalację. Błąd powstaje w projekcie konstrukcji, ujawnia się przy pierwszej próbie dołożenia modułów. Skutek: wzmocnienie konstrukcji jako przebudowa, pozwolenie na budowę i, jeśli § 358 ust. 4 wejdzie w życie, uruchomienie obowiązku instalacyjnego. 

Próg 150 kW liczony od mocy falowników. Błąd powstaje przy doborze urządzeń, ujawnia się przy kontroli albo przy odbiorze. Skutek: roboty wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. 

Brak uzgodnienia z rzeczoznawcą przy instalacji powyżej 6,5 kW. Błąd powstaje przy założeniu, że skoro nie ma pozwolenia, nie ma formalności. Ujawnia się przy zawiadomieniu Państwowej Straży Pożarnej. Skutek: wstrzymanie użytkowania instalacji do czasu uzupełnienia dokumentacji. 

Brak decyzji o lokalizacji magazynu energii na etapie projektu budowlanego. Błąd powstaje przy programowaniu funkcjonalnym hali, ujawnia się, gdy magazyn okazuje się potrzebny do podniesienia autokonsumpcji. Skutek: brak miejsca spełniającego wymagania przeciwpożarowe i konieczność rozwiązania kontenerowego poza budynkiem. 

Najczęstsze pytania inwestorów 

Czy muszę już teraz montować instalację słoneczną na nowej hali? 

Nie. Na dzień 21 września 2026 r. w polskim prawie nadal nie ma takiego obowiązku, a obowiązujące warunki techniczne nie zawierają przepisu o instalacjach słonecznych. Obowiązek ma powstać 31 grudnia 2026 r., wraz z wejściem w życie § 358 ust. 2 projektowanego rozporządzenia. Rozporządzenie miało wejść w życie już 20 września 2026 r. i tego terminu nie dotrzymało, więc dotrzymanie terminu 31.12.2026 r. jest dziś niepewne. 

Czy obowiązek obejmie halę, czy tylko budynek biurowy zakładu? 

Obejmie oba, jeśli rozporządzenie wejdzie w życie w projektowanym brzmieniu. Projekt posługuje się pojęciem budynku innego niż mieszkalny o powierzchni użytkowej powyżej 250 m2, a hala produkcyjna i magazynowa nie jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu Prawa budowlanego. 

Czy warto złożyć oświadczenie o stosowaniu dotychczasowych warunków technicznych? 

To zależy od tego, co poza instalacją słoneczną zmienia się w projekcie konkretnej hali. Dla wniosków złożonych od 20 września 2026 r. oświadczenie jest dziś jedynym sposobem na pewne zastosowanie przepisów z 2002 r., bo zbioru nowych przepisów, do którego miałby odsyłać brak oświadczenia, wciąż nie ma. Oświadczenie zamraża cały reżim techniczny, więc trzeba porównać koszt nowych wymagań dla instalacji fotowoltaicznej, magazynu energii, dróg i infrastruktury ładowania z korzyściami z rozwiązań korzystniejszych w nowych przepisach, gdy te w końcu wejdą w życie. Sama instalacja słoneczna rzadko przesądza o tym rachunku. 

Jak wykazać, że instalacja się nie opłaca? 

Przez analizę porównującą koszty początkowe ze spodziewanymi oszczędnościami kosztów energii, z okresem zwrotu powyżej 15 lat. Projekt nie podaje metodyki tego obliczenia. W praktyce próg przekracza się dopiero po doliczeniu wzmocnienia konstrukcji dachu albo przebudowy zasilania, więc analiza musi obejmować pełny nakład, nie samą instalację. 

Czy zamiast fotowoltaiki mogę zamontować kolektory słoneczne? 

Tak, jeśli obowiązek w ogóle zacznie obowiązywać. Przepis mówi o urządzeniach lub instalacjach wykorzystujących energię promieniowania słonecznego do wytworzenia energii elektrycznej lub ciepła. Dla zakładu z zapotrzebowaniem na ciepło procesowe niskotemperaturowe warto policzyć oba warianty. 

Wnioski: reguła planistyczna dla hali projektowanej w 2026 roku 

Decyzja, przed którą stoi inwestor, nie dotyczy fotowoltaiki. Dotyczy wyboru reżimu technicznego dla całej hali i ma trzy kroki. 

Krok pierwszy: ustal datę złożenia wniosku o pozwolenie na budowę względem 20 września 2026 r. Wniosek złożony wcześniej zabezpiecza dotychczasowe przepisy z mocy samego przepisu przejściowego, bez żadnej dodatkowej czynności. 

Krok drugi: jeżeli wniosek wypada później, złóż oświadczenie inwestora. Na dzień 21 września 2026 r. jest to jedyna ścieżka o potwierdzonym skutku prawnym: rozstrzygną wymagania dla instalacji fotowoltaicznej i magazynu energii, układ dróg i infrastruktura ładowania dopiero wtedy, gdy nowe warunki techniczne rzeczywiście wejdą w życie. 

Krok trzeci, niezależny od dwóch pierwszych: zaprojektuj dach i rozdzielnię z rezerwą pod instalację, nawet jeżeli nie zamierzasz jej teraz budować. Dostosowanie później jest przebudową wymagającą pozwolenia na budowę, a to pozwolenie, jeśli § 358 ust. 4 zacznie obowiązywać, samo uruchomi obowiązek instalacyjny. Rezerwa nośności zostawiona na etapie projektu kosztuje ułamek tego, co jej późniejsze dorobienie.

Stan prawny na 21.09.2026 r. 

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Kwalifikacja konkretnego przedsięwzięcia zależy od jego parametrów, lokalizacji, dokumentacji i aktualnego brzmienia przepisów. 

Ustawa dodająca rozdział 10a do Prawa budowlanego została ogłoszona 1 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1161) i obowiązuje. Rozporządzenie w sprawie nowych warunków technicznych, w tym obowiązek instalacji słonecznej z § 358, pozostaje na dzień 21 września 2026 r. projektem nieogłoszonym w Dzienniku Ustaw. Jego treść i data wejścia w życie mogą ulec zmianie. 

Zakres wsparcia. 

UNI-FORM prowadzi analizy możliwości wykorzystania systemów alternatywnych do projektu budowlanego, projekty konstrukcji dachu z rezerwą pod instalacje dachowe, projekty wielobranżowe hal wraz z częścią elektryczną i przeciwpożarową, ocenę wykonalności technicznej i ekonomicznej instalacji słonecznej oraz koordynację wniosków o warunki przyłączenia. 

Kontakt. 

Jeżeli masz halę w projektowaniu i chcesz ustalić, którą ścieżkę wybrać przed złożeniem wniosku, napisz do nas z podaniem lokalizacji, powierzchni obiektu i planowanego terminu wniosku o pozwolenie na budowę.

Przypisy i źródła 

[1] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (wersja przekształcona), Dz.Urz. UE L 2024/1275 z 8.05.2024, art. 10 ust. 3 lit. a oraz ust. 4. 

[2] Tamże, art. 35 ust. 1. 

[3] Komisja Europejska, komunikat prasowy INF/26/1380 z 15.07.2026, pakiet postępowań o naruszenie w sprawie braku transpozycji dyrektywy (UE) 2024/1275. 

[4] Projekt rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, Rządowe Centrum Legislacji, numer projektu 12412604, poz. 29 wykazu prac legislacyjnych Ministra Finansów i Gospodarki. Karta projektu, stan sprawdzenia 21.09.2026: rozporządzenie nieogłoszone. Zob. też przypis [22]. 

[5] Tamże, § 358 ust. 2 i ust. 4, wersja notyfikowana z sierpnia 2026 r. 

[6] Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, t.j. Dz.U. 2026 poz. 524, art. 3 pkt 2b w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1847. Przepis wszedł w życie 20.09.2026. 

[7] Projekt rozporządzenia, o którym mowa w przypisie 4, § 395. Terminy projektowane; na 21.09.2026 termin 20.09.2026 nie został dotrzymany, zob. przypis [22]. 

[8] Tamże, § 394 ust. 1 i 2. 

[9] Ustawa z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy Prawo budowlane, druk sejmowy nr 2669, uchwalona przez Sejm 31.07.2026, stanowisko Senatu 6.08.2026, przekazana Prezydentowi 10.08.2026, ogłoszona w Dzienniku Ustaw 1.09.2026 pod pozycją 1161. Rozdział 10a (art. 102a do 102c) wszedł w życie 2.09.2026. 

[10] Tamże, art. 2 pkt 4, dodający do Prawa budowlanego rozdział 10a, art. 102a ust. 1 do 4, art. 102b i art. 102c. 

[11] Projekt rozporządzenia, o którym mowa w przypisie 4, § 358 ust. 5. 

[12] Obliczenie własne. Założenia: nakład od 2 600 do 3 500 zł na kW netto, uzysk od 850 do 950 kWh na kW rocznie, wartość energii zużytej na miejscu od 650 do 800 zł za MWh, wartość energii oddanej do sieci od 250 do 350 zł za MWh, koszty eksploatacji od 40 do 45 zł na kW rocznie. Wartości orientacyjne, poziom cen 2026 r. 

[13] Projekt rozporządzenia, o którym mowa w przypisie 4, dział VI, rozdział 11 „Warunki instalowania urządzeń fotowoltaicznych”, § 303 do § 306. 

[14] Tamże, § 311 i § 313 ust. 1 i 2. 

[15] Ustawa Prawo budowlane, t.j. Dz.U. 2026 poz. 524, art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c oraz art. 28 ust. 1. 

[16] Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, t.j. Dz.U. 2026 poz. 68, art. 2 pkt 19b lit. b. 

[17] Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, t.j. Dz.U. 2026 poz. 43, art. 7 ust. 8g pkt 4 i pkt 7. 

[18] Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, dane o odmowach przyłączenia do sieci elektroenergetycznej za 2025 r., zbierane na podstawie art. 7 ust. 11 Prawa energetycznego. 

[19] Ustawa Prawo energetyczne, t.j. Dz.U. 2026 poz. 43, art. 7 ust. 8l. 

[20] Eurostat, zbiór nrg_pc_205, ceny energii elektrycznej dla odbiorców niebędących gospodarstwami domowymi, Polska, pasmo zużycia od 500 do 1 999 MWh rocznie, drugie półrocze 2025 r. 

[21] Dane rynkowe o cenach w umowach dwustronnych na zakup energii z odnawialnych źródeł, stan na czerwiec 2026 r. Wartości orientacyjne. 

[22] Polska Izba Inżynierów Budownictwa, komunikat „Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych bez podpisu”, 18.09.2026; potwierdzone niezależnie przez Ministerstwo Finansów i Gospodarki w komunikacie z 18.09.2026 o kontynuacji prac nad projektem bez wskazania terminu zakończenia. Zob. też: „Nowych warunków technicznych nie ma. Co dalej?”, Inżynier Budownictwa, 18.09.2026; „Przed 20 września nie będzie nowych warunków technicznych dla budynków”, Prawo.pl. 

[23] Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych, „Czy stare warunki techniczne rzeczywiście »obowiązują jeszcze 18 miesięcy«?”, analiza mechanizmu art. 102a do 102c ustawy z 31.07.2026 (Dz.U. 2026 poz. 1161), w tym zakresu robót zgłoszeniowych z art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego nieobjętych wprost przepisem przejściowym.